Tarihsel Çerçeve
Mitanni Krallığı, MÖ 16.–13. yüzyıllar arasında Kuzey Mezopotamya, Suriye ve Güneydoğu Anadolu’da hüküm sürmüş Hurri kökenli bir devlettir. Başkentleri Waššukanni idi. Asur kaynaklarında Hanigalbat, Mısır kaynaklarında Naharin olarak geçer. Halkın çoğunluğu Hurri kökenliydi; yönetici aristokrasi ise Hint-Avrupa (Indo-Ari) kökenliydi.
Başlıca Belgeler
1. Amarna Mektupları (MÖ 14. yy)
- Mısır’daki Tell el-Amarna’da keşfedilen 382 tablet arasında Mitanni kralı Tušratta’nın firavun Amenhotep III ve Akhenaten’e yazdığı mektuplar vardır.
- Konular: Diplomatik evlilikler (ör. Tušratta’nın kızı Tadukhipa’nın Amenhotep III ile evliliği), ittifaklar, hediyeler ve siyasi ilişkiler.
- Önemi: Mitanni’nin Mısır ile eşit düzeyde bir “büyük güç” olarak görüldüğünü kanıtlar.
2. Mitanni–Hitit Antlaşmaları
- Hitit kralı I. Suppiluliuma ile yapılan antlaşmalar, askeri ve siyasi dengeleri gösterir.
- Bu belgeler, Mitanni’nin Hititlerle hem rekabet hem de ittifak ilişkilerini ortaya koyar.
- Ayrıca at yetiştirme ve savaş arabaları üzerine yazılmış en eski teknik metinlerden biri Mitanni kökenlidir.
3. Aççana Höyük (Alalah, Hatay) Tabletleri
- Son yıllarda yapılan kazılarda Akadca yazılmış Mitanni arşivi ortaya çıkarılmıştır.
- İçerik: Diplomatik yazışmalar, idari kayıtlar ve mühür baskıları.
- Önemli bulgu: Bir Hitit prensine ait mühür baskısı, Mitanni–Hitit ilişkilerinin doğrudan arkeolojik kanıtıdır.
- Bu tabletler, Mitanni bürokrasisini ve diplomatik ağını anlamamız için eşsiz bir kaynaktır.
Özet Tablo
GÖRSEL TEMSİLİDİR.
Kaynaklar
- Amarna Mektupları: Moran, W.L. The Amarna Letters (1992).
- Mitanni–Hitit Antlaşmaları: Beckman, G. Hittite Diplomatic Texts (1999).
- Aççana Höyük Bulguları: Arkeonews, “Mitanni Arşivi Aççana Höyük’te Ortaya Çıkarıldı” (2023).
- World History Encyclopedia – Mitani
- Belleten ve Archivum Anatolicum dergilerinde Mitanni üzerine makaleler
BU SAYFA TAMAMEN BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder