SILOKAN,SİLUKAN, SILOQİ AŞİRETİ

Silokan (Silukan/Siloqi) aşireti, Mezopotamya’nın köklü ve yarı göçebe Kürt aşiretlerinden biridir. Tarih boyunca Botan ve Diyarbakır’dan Muş Ovası’na yaz göçleriyle bilinen bu aşiret, günümüzde Bitlis, Tatvan, Van, Muş ve Siirt bölgelerinde yerleşik yaşam sürmektedir. Araştırmalar, 16. yüzyılda Bitlis yöresine yerleştiklerini ve 20–25 köyde varlıklarını sürdürdüklerini göstermektedir.

Tarihsel Arka Plan

• Göçebe yaşam: Silokanlılar, yaz aylarında Muş Ovası’na göç eder, kışın Botan ve Batman yöresine geri dönerdi. Bu nedenle “Koçer” olarak bilinirler.
• Yerleşik düzen: Günümüzde tamamına yakını yerleşik hayata geçmiştir. Bitlis’in Üçevler (Alokan), Tatvan, Van, Muş ve Siirt’te köyleri vardır.
• 16. yüzyılda yerleşim: Bitlis yöresine bu dönemde yerleştikleri tahmin edilmektedir.

Akademik Kaynaklarda Silokanlılar

• Sir Mark Sykes (1900’ler): Silokanlıları “semi-nomadic” (yarı göçebe) olarak tanımlar. O dönemde 900 haneden fazla olduklarını, çiftçilik ve göçebe yaşamı bir arada sürdürdüklerini belirtir. Yaz aylarında Muş Ovası’na göç ettiklerini kaydeder.
• Muhammed Emin Zeki Beg (1931): Silokanlıları Van Gölü’nün kuzey kıyıları, Bitlis, Muş, Erzincan hattı ve Erzurum çevresinde dolaşan göçebe aşiretler arasında gösterir. Atmaniki aşiretiyle yaşam biçimlerinin benzer olduğunu vurgular.
• Aşiretler Raporu (1987):

• Dini: İslam (Şafii)
• Dili: Kırmaç Kürtçesi
• Nüfus: 2000 kişi
• Yerleşim: Şirvan (İkizler, Boylu köyleri), Tatvan (Güzeldere yaylası, Xıyartang, Sülu, Tatvan merkez)
• Özellik: Yarı göçebe, isyanlara katılmamışlardır.

Sosyo-Kültürel Yapı

• Mezhep: Sünni (Şafii) mezhebine bağlıdırlar.
• Yezidilik tartışması: Tarihte bazı aşiretlerin Yezidiliğe geçtiği bilinse de Silokanlıların Yezidilikle ilişkisi bulunmamaktadır.
• Hamidiye Alayları: Sultan II. Abdülhamid döneminde kurulan Hamidiye Alayları listesinde isimleri geçmez. Ancak seferberlik döneminde orduya çok sayıda asker verdikleri rivayet edilir.
• Günümüzdeki dağılım: Kurtalan, Siirt, Muş, Şirvan, Bitlis, Tatvan, Bursa, Antalya ve İstanbul’da yaşamaktadırlar.

Akademik Değerlendirme

Silokanlılar, Mezopotamya’nın göçebe aşiret kültürünü temsil eden önemli bir topluluktur. Tarihsel süreçte göçebe yaşamdan yerleşik düzene geçişleri, Kürt aşiretlerinin modernleşme sürecini anlamak açısından dikkate değerdir. Atmaniki aşiretiyle benzer yaşam biçimleri, bölgesel kültürel etkileşimi göstermektedir.

Kaynakça

1. Sir Mark Sykes, The Kurdish Tribes of the Ottoman Empire, 1900.
2. Muhammed Emin Zeki Beg, Kürd ve Kürdistan Tarihi, 1931.
3. Abbas Azavi, Tarihü’l-Aşairi’l-Irakiyye, Bağdat, 1940.
4. Aşiretler Raporu, s. 275–276, 1987.
5. “Silokan, Silukan, Siloqi Aşireti,” Aşiretler Boylar ve Oymaklar.
6. McDowall, D., A Modern History of the Kurds, London: I.B. Tauris, 2004.
7. Bruinessen, M. van, Agha, Shaikh and State: The Social and Political Structures of Kurdistan, London: Zed Books, 1992.

Derleme:Memedé Kazım

 

 

Araştırmalarımız sürüyor, ilave ve düzeltmeler yapılacaktır.

UYARI: Bu sitedeki bütün materyallerin her hakkı saklıdır. İzin alınmadan ve kaynak gösterilmeden alıntı yapılamaz ve kopyalamak suretiyle elektronik ortamda kullanılamaz ve kitaplaştırılamaz.

Bu çalışma  bilgilendirme amaçlıdır