HEMMIKİ, HEMMİKA, HEMIKİ AŞİRETİ

Hemmikâ Aşireti: Tarihsel ve Sosyo-Kültürel Çerçeve

Yerleşim ve Coğrafya

Hemmikâ aşireti, Mardin’in Midyat ilçesinin güneydoğusunda, Midyat–İdil hattında yer alan Araban köyü ile Nusaybin–Cizre arasındaki İpek Yolu güzergâhında yerleşiktir. Aşiretin merkezi, Aylan nahiyesine bağlı Delavê Kasrê köyüdür. Köyde, geçmişi tam olarak bilinmeyen ve Ebu Delav’a ait olduğu rivayet edilen eski bir kasr (köşk) bulunmaktadır.

Tarihsel ve Kültürel Özellikler

Hemmikâ aşiretine ait köylerde kilise kalıntısı bulunmamaktadır. Bu durum, aşiretin tarihsel olarak Müslüman kimliğiyle öne çıktığını göstermektedir. Hemmikâların Raman aşireti ile akraba oldukları ileri sürülmektedir. Aşiretin büyük bir kısmı birbirine akraba olup, tamamı Müslüman ve Kürt’tür. Günlük yaşamda Kürtçenin Kurmancî lehçesi kullanılmaktadır.

Köyler

Hemmikâ aşiretine bağlı köyler şunlardır:

• Delavê Kasrê
• Haci Kesan
• Xerabê Mışka
• Xerabê Sosina
• Xerabê Darik
• Kara Xerab
• Tildip

Liderlik

Aşiretin bilinen liderleri arasında Mala Davud, Tahirê Xalo ve Hacı İsmail bulunmaktadır. Bu liderler, aşiretin iç düzenini sağlamak ve topluluklar arası ilişkileri yönetmekle öne çıkmışlardır.

Ek Bilgiler

• Hemmikâ aşireti, tarihsel olarak yarı göçebe bir yaşam tarzına sahip olup, yaz aylarında çevredeki dağlık alanlara yaylaya çıkmıştır.
• Bölgedeki diğer Kürt aşiretleriyle (örneğin Raman ve Celali) akrabalık ve ittifak ilişkileri kurmuştur.
• Aşiretin yerleşim alanı, tarih boyunca ticaret yolları üzerinde bulunduğu için kültürel etkileşimlere açık olmuştur.

Kaynakça

• Tan, Altan. (2011). Turabidî’den Berriyê’ye: Aşiretler, Dinler, Diller, Kültürler. İstanbul: İz Yayıncılık.
• Bruinessen, Martin van. (1992). Agha, Shaikh and State: The Social and Political Structures of Kurdistan. London: Zed Books.
• McDowall, David. (2004). A Modern History of the Kurds. London: I.B. Tauris.
• Yalçın-Heckmann, Lale. (1991). Tribes and State in Kurdistan. Hamburg: Lit Verlag.