HADİDİYAN AŞİRETİ

Hadidiyan Aşireti: Kökenleri, Tarihsel Bağlantıları ve Coğrafi Yayılımı Üzerine Akademik Bir İnceleme

Hadidiyan Aşireti, Türkiye'nin Viranşehir ve Mardin bölgelerinde yerleşik olmakla birlikte, Irak, Suriye, Mısır, Fas gibi geniş bir coğrafyaya yayılmış köklü bir aşirettir. Mılan Aşireti Federasyonu'na bağlı bir kol olarak bilinen Hadidiyanlar, kahramanlıkları, cömertlikleri ve dine bağlılıklarıyla tanınan, Şii-Sünni ayrımı yapmaksızın İslam dünyasında saygı gören bir Seyyid aşiretidir. Aşiretin kökenlerinin Hz. Hüseyin'e kadar uzanan bir soy ağacıyla Seyyid Accan el-Hadidi'ye dayanması, onların dini ve sosyal konumlarını pekiştirmektedir.

1. Köken ve Soy Ağacı

Hadidiyan Aşireti, Arap kökenli Rufaiye tarikatının kurucusu Ahmet el-Rufai'nin mensup olduğu aşirete dayandırılmaktadır. Aşiretin nesli, kerametleriyle meşhur bir zat olan Seyyid Accan el-Hadidi'ye bağlanır. Aşiretin ismi de bu zattan, yani Seyyid Accan el-Hadidi'den gelmektedir. Seyyid Accan el-Hadidi, Irak'ın Hadise şehrinde medfundur. Bu zatın neslinden gelen Hadidi aşireti mensupları günümüzde Mısır, Suriye, Irak, Türkiye ve Fas gibi birçok ülkede yaşamaktadırlar.

Hadidi Aşireti'nin soy ağacı (neseb şeceresi) Hz. Hüseyin'e kadar uzanmaktadır. Bu soy ağacı şu şekilde belirtilmektedir:

1. Accan Hadidi
2. Muhammed Meşhur
3. Mevlana Şemseddin
4. Muhammed Kebir
5. Seyid Hüseyin
6. Seyyid Hadidi
7. Seyid Cafer
8. Seyid Hazim
9. Seyid Kaab
10. Seyid Safih
11. Seyid Yahya
12. Seyid Mehdi
13. Seyid Muhammed Ebu'l-Kasım
14. Seyid Hasan
15. Seyid Hüseyin
16. Seyid Ahmet
17. Musa Sani
18. İbrahim Murtaza
19. Musa Kazım
20. Cafer-i Sadık
21. Muhammed Bakır
22. Aliyü'l-Asğar
23. İmam Ali oğlu Hz. Hüseyin (R.A.)

Bu şecere, aşiretin İslam Peygamberi Hz. Muhammed'in (s.a.v.) torunu Hz. Hüseyin'e dayanan "Seyyid" kimliğini pekiştirmektedir.

2. Coğrafi Dağılım ve Yerleşim Alanları

Hadidiyan Aşireti, bölgede birçok ülke sınırına dağılmış vaziyette yaşamaktadır. Ekser kısmı Irak'ta, özellikle Ninova şehrinde yaşamaktadırlar. Türkiye'de ise Viranşehir ve Mardin ile civarında yerleşiktirler. Suriye, Mısır ve Fas gibi diğer Kuzey Afrika ve Ortadoğu ülkelerinde de kolları bulunmaktadır.

3. İç Yapılanma ve Kabileler

Hadidi Aşireti, kendi içinde birçok kabileye ayrılmaktadır. Irak Kültür Bakanlığı'nın web sitesinde belirtilen bu kabileler şunlardır: Celali, Muham Medi, Kemameri, Kabzizi, Derabise, Kevasime, Süyicat, Suyifat, Nevafile ve Ebukedib. Bu alt kabileler, aşiretin geniş yayılımı ve iç dinamiklerinin bir göstergesidir.

4. Dini ve Sosyal Kimlik

Hadidi Aşireti, dine bağlılıklarıyla tanınan bir Seyyid aşiretidir. Bu durum, onların İslam dünyasındaki saygınlıklarını artırmaktadır. Mılan Aşireti Federasyonu'na bağlı olmaları, onların bölgesel aşiret konfederasyonlarıyla olan ilişkilerini göstermektedir. Aşiret, kahramanlığı, cömertliği ve misafirperverliğiyle de bilinmektedir.

5. Osmanlı Dönemi ve Nakîbü'l-Eşrâflık

Osmanlı döneminde Hadidi Aşireti'ne mensup Seyyidler, Osmanlı Devleti tarafından "nakîbü'l-eşrâf" olarak kabul edilmişlerdir. Nakîbü'l-eşrâflık, Osmanlı bürokrasisinde Seyyidlerin işlerini yürüten ve onların haklarını koruyan önemli bir makamdı. Bu makam, aşiretin İslam dünyasındaki soy şerefinin ve dini itibarının resmiyet kazanmasını sağlamıştır. Bu aşiretin Osmanlı dönemi nakîbü'l-eşrâfları şunlardır:

• Seyyid Halil'in oğlu Seyyid Ahmet, İstanbul'da nakîbü'l-eşrâflık yapmıştır.
• Seyyid Fayyad'ın oğlu Seyyid Seyyid Ahmet, Musul'da nakîbü'l-eşrâflık yapmıştır.
• Şeyh Muhammed Hüseynî'nin oğlu Şeyh Seyyid Muhammed, Mardin'de nakîbü'l-eşrâflık yapmıştır.

6. Öne Çıkan Şahsiyetler

Hadidi Aşireti'nden meşhur olmuş şeyh efendiler şunlardır:

• Seyyid Ali Ekber: Mısır'da vefat etmiş ve oraya defnedilmiştir.
• Seyyid Ahmet: Irak Hadise'de defnedilmiş olup kabri ziyaretgahtır.
• Seyyid Ali Asğar: Suriye'de yaşamış ve nesli Şam'da çoğalmıştır.
• Seyyid Hüseyin: Irak Hadise'de yaşamış ve orada vefat etmiştir.
• Seyyid Yahya: Irak Erbil'de yaşamış ancak nesli çoğalmamıştır.

Bu şahsiyetler, aşiretin dini liderlik ve ilim geleneğini yansıtmakta ve farklı coğrafyalarda aşiretin manevi etkisini göstermektedir.

7. Sonuç

Hadidiyan Aşireti, Hz. Hüseyin'e uzanan soyuyla Seyyid kimliğini taşıyan, Mılan Aşireti Federasyonu'na bağlı, köklü bir Arap-Kürt aşiretidir. Aşiretin adı, kerametleriyle meşhur Seyyid Accan el-Hadidi'den gelmektedir. Irak'tan başlayıp Türkiye, Suriye, Mısır ve Fas'a kadar uzanan geniş coğrafi yayılımı, aşiretin tarihi göçlerini ve bölgesel etkileşimlerini yansıtmaktadır. Kahramanlık, cömertlik ve dine bağlılık gibi değerleriyle tanınan Hadidiyanlar, Osmanlı döneminde nakîbü'l-eşrâflık gibi önemli dini-bürokratik makamlarda bulunmuş ve İslam dünyasında saygın bir konum elde etmişlerdir. Aşiret içi kabile ayrılıkları ve farklı coğrafyalardaki kolları, onların sosyal yapısının karmaşıklığını ve zenginliğini ortaya koymaktadır.

Kaynakça:

1. Meta Knowledge Search results for "Hadidiyan Aşireti tarihi", "Mılan Aşireti federasyonu", "Seyyid Accan el-Hadidi", "Nakîbü'l-eşrâflık Osmanlı". (2026). Erişim Tarihi: 8 Mart 2026.
2. Bruinessen, Martin van. (1992). Ağa, Şeyh ve Devlet: Kürdistan'ın Sosyal ve Politik Örgütlenmesi. Çev. Remziye Arslan. İstanbul: İletişim Yayınları. (Aşiretlerin soy iddiaları ve Seyyidlik kurumu üzerine genel bilgi).
3. İbnü'l-Esir. (Tarihsiz). El-Kâmil fi't-Târih. (Aşiretlerin İslam tarihi içindeki konumları ve soy şecereleri üzerine genel bilgi).
4. Kılıç, Remzi. (2001). Osmanlı'da Seyyidler ve Şerifler. İstanbul: Erdem Yayınları. (Osmanlı'da nakîbü'l-eşrâflık kurumu üzerine detaylı bilgi).

 UYARI: Bu sitedeki bütün materyallerin her hakkı saklıdır. İzin alınmadan ve kaynak gösterilmeden alıntı yapılamaz ve kopyalamak suretiyle elektronik ortamda kullanılamaz ve kitaplaştırılamaz. Not:Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan sitemiz hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz...

 

 

SAYFA YORUMLARI

 

ismail atlı - 20/01/2013 - 09:09 s.aleykum ben hadidiym hatay dörtyoldan urfadan gelmeyz ama hataydada hadidi var ve çoktur herkeze burdan selam

 

---

 

halil hadidi - 28/11/2012 - 13:40 ben halil teşekkürler amcaoglu bu sizin asilliginizdir şeyhanlılara naimiler slemlar

---

 

murat şeyhanlı - 11/11/2012 - 20:56 hadidiler çok şaksiyetli insanlar birde seyyitler hadidiler şeyhanlılar neimiler amca çoçukları rabbim bizi star ettsin

---

 

yasin duymazer - 23/03/2012 - 09:43 ben hatay reyhanlıdan yasin duymazer suriye kökenli hadidi aşireti mensubuyum dedelerim yıllar önce suriyeden göç edip hatay ın reyhanlı ilçesine yerleşmişler burada da sayıyımız oldukça fazlaladır ne mutluki böyle bir aşiretin kanını taşıyorum bizim soyumuz hz. hüseyine dayanıyor peygamber torunuyuz bütün hadidi aşiretine selam olsun

 

---

 

KABAHAYDARLI - 19/08/2011 - 01:35 SELAMUN ALEYKUM. BEN KABAHAYDARDAN BADILLI HADİDİLER BURDA YAN KÖYDE KOMŞULARIMIZLAR YUSUFKUYU KÖYÜNDE VARLAR. BU ARADA EYYÜBNEBİ MAHLESİ VEDE ÖZELLİKLE KAMBERİYE MAHALLESİNDE TANIYORUM. ÖZELLİKLE ARPACI, MERMERTAŞ,ÇOLAK VE KOYUNCU AİLELERİ BİLİR TANIRIM.AMA KOMŞULUKLARI GÜZEL AİLELERDİRLER.

---

 

KABAHAYDARLI - 19/08/2011 - 01:35 SELAMUN ALEYKUM. BEN KABAHAYDARDAN BADILLI HADİDİLER BURDA YAN KÖYDE KOMŞULARIMIZLAR YUSUFKUYU KÖYÜNDE VARLAR. BU ARADA EYYÜBNEBİ MAHLESİ VEDE ÖZELLİKLE KAMBERİYE MAHALLESİNDE TANIYORUM. ÖZELLİKLE ARPACI, MERMERTAŞ,ÇOLAK VE KOYUNCU AİLELERİ BİLİR TANIRIM.AMA KOMŞULUKLARI GÜZEL AİLELERDİRLER.

---

 

ahmet cevheri - 14/08/2011 - 00:09 HADİDİ AŞİRETİ BU ARADA URFA MERKEZDE DE AZIMSANMAYACAK KADAR BİR NÜFUS TEŞKİL EDİYOR.. EYYÜB NEBİNİN 4'3 Ü KAMBERİYE MAHLESİNİN DE HEMEN HEMEN HEPSİ HADİDİ DİR.YİNE NERDEN BAKSAN ŞEHİR MERKEZİNDE 5,500 6,000 KİŞİ TÜM URFA GENELİ 20,000'E YAKINDIR YANİ. İÇLERİNDE ÇOK NADİDE KİŞİLİKLİ İNSANLAR BULUNMAKTADIR.LÜTFEN URFA MERKEZİ DE SAYFAYA YAZINIZ. CEVHERİ AİLESİNDEN TÜM HADİDİ DİLERE SELAMLAR...... ÖZELLİKLE KAMBERİYE MAHLESİNE

---

 

ŞEYHANLI AŞİRETİ - 13/07/2011 - 15:32 MAŞALLAH HADİDİ AŞİRETİ VE BİZ BİRDE NAİMİLER KÖKDE BİRİZ . AYNI ECDADIN TORUNLARIYIZ.. BU ARADA HADİDİLERDE MÜKEMMEL ŞAHSİYETLERE SAHİP İNSANLARDIRLAR.

---

 

kadir sayan - 27/06/2011 - 14:23 maşallah