DOĞANLI AŞİRETİ

Doğanlı (Doğanlılar) Aşireti: Tarihsel ve Sosyo-Kültürel İnceleme

Köken ve İlk Yerleşimler

Doğanlı aşireti, köken itibarıyla Reşwan aşiretinin bir kolu olarak kabul edilmektedir. Asıl vatanları, tarihsel kaynaklarda Mazenderan olarak anılan dağlık ve geniş bölgedir. Abbasi halifesi Harun Reşit döneminde (786 M) İslamiyet’i kabul ettikleri ve ardından Anadolu’ya getirildikleri rivayet edilmektedir. Bu süreçte aşiretin önemli bir kısmı Bizans sınırlarına yerleştirilmiştir.

İslamiyet öncesinde Yezidi inancını benimsedikleri, İslamiyet’in kabulünden sonra ise Müslüman oldukları aktarılmaktadır. Günümüzde ise Doğanlı aşiretinin büyük çoğunluğu Alevi inancına mensuptur.

Tarihsel Kayıtlar

• Muhammed Emin Zeki Beg (1931), Doğanlı aşiretinin yaklaşık 250 aileden oluştuğunu ve Maraş’ın doğusunda yaşadıklarını belirtir. Ayrıca Malatya, Kilis, Urfa ve Antep çevresinde de aşiretin kolları bulunmaktadır.
• Edward William Charles Noel, 1919’da Kürdistan’da yaptığı gezilerde Doğanlı aşiretine dair gözlemlerini kaleme almıştır.
• Sir Mark Sykes, 1906’da yayımladığı The Tribes of the Ottoman Empire adlı eserinde Doğanlı aşiretini “Maraş yakınlarında küçük göçebe bir aşiret” olarak tanımlar.

Sosyo-Kültürel Yapı

Doğanlılar, tarihsel olarak göçebe bir yaşam tarzına sahipti. Yaz aylarında Ahır Dağı yaylalarına çıkar, kış mevsiminde ise yerleşim bölgelerine geri dönerlerdi. Bu yaşam biçimi, Reşwan aşiretinin diğer kollarıyla benzerlik göstermektedir.

Aşiretin bilinen liderlerinden biri Baki oğlu Hasan Ağa’dır. Liderlik, aşiret içi düzeni sağlamak ve göçebe yaşamın koordinasyonunu yürütmek açısından önemli bir rol oynamıştır.

Yerleşim Alanları ve Köyler

Doğanlı aşireti tarihsel olarak şu köylerde yaşamıştır:

• Kirni – 30 hane
• Haraba
• Tayvit – 30 hane
• Nefsidoğanlı
• Doğanlı Karahasan – 35 hane
• Davutlar
• Kuruçay
• Çatalhöyük – 30 hane

Bu köyler, aşiretin Anadolu’daki yerleşim alanlarını göstermektedir.

İlave Bilgiler

• Doğanlı aşireti, Reşwan aşiretinin diğer kolları gibi yarı göçebe bir yaşam sürdürmüş, zamanla yerleşik hayata geçmiştir.
• Alevi kimliği, aşiretin kültürel ve dini yapısında belirleyici bir unsur olmuştur.
• Osmanlı döneminde, Reşwan ve Doğanlı aşiretleri sınır bölgelerinde askeri ve stratejik amaçlarla iskân edilmiştir.
• Günümüzde Doğanlı aşiretinin mensupları, özellikle Maraş, Malatya, Gaziantep ve Urfa çevresinde yaşamaktadır.

Zeki Beg, Muhammed Emin. (1931). Kürtler ve Kürdistan. Bağdat.
• Noel, Edward William Charles. (1920). Diary of My Journey in Kurdistan. London.
• Sykes, Mark. (1906). The Tribes of the Ottoman Empire. London.
• Bruinessen, Martin van. (1992). Agha, Shaikh and State: The Social and Political Structures of Kurdistan. London: Zed Books.
• McDowall, David. (2004). A Modern History of the Kurds. London: I.B. Tauris.

Bu sayfa Bilgilendirme Amaçlıdır.

UYARI: Bu sitedeki bütün materyallerin her hakkı saklıdır. İzin alınmadan ve kaynak gösterilmeden alıntı yapılamaz ve kopyalamak suretiyle elektronik ortamda kullanılamaz ve kitaplaştırılamaz.

Not:Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan sitemizhiçbir şekilde sorumlu tutulamaz...