Doğanlı Aşireti, kökeni itibarıyla Reşwan Aşireti’nin bir kolu olarak kabul edilmektedir. Asıl vatanları Mazenderan bölgesi olup, Abbasi Halifesi Harun Reşid döneminde (786 M) İslâm’ı kabul ettikten sonra Anadolu’ya getirilmişlerdir. İslamiyet öncesinde Yezidiliği benimsemişler, İslamiyet’ten sonra Müslüman olmuşlardır. Günümüzde ise mensuplarının büyük çoğunluğu Alevi inancına sahiptir.
Tarihsel Arka Plan
- Abbasi Dönemi: Harun Reşid döneminde İslâm’a giren Doğanlılar, Bizans sınırlarına yerleştirilmişlerdir.
- Göçebe Yaşam: Uzun süre göçebe hayat sürmüşler, yazın Ahır Dağı yaylalarına çıkıp kışın yurtlarına dönmüşlerdir.
- Reislik: Aşiretin bilinen reislerinden biri Baki oğlu Hasan Ağa’dır.
Yerleşim ve Nüfus
- Muhammed Emin Zeki Beg (1931): Doğanlı aşiretinin 250 aileden oluştuğunu ve Maraş’ın doğusunda yaşadıklarını belirtir.
- Yerleşim Alanları: Maraş, Malatya, Kilis, Urfa ve Antep çevresinde kolları bulunmaktadır.
- Köyler:
- Kirni (30 hane)
- Haraba
- Tayvit (30 hane)
- Nefsidoğanlı
- Doğanlı Karahasan (35 hane)
- Davutlar
- Kuruçay
- Çatalhöyük (30 hane)
Akademik ve Seyyahların Görüşleri
- Sir Mark Sykes (1906): The Tribes of the Ottoman Empire adlı eserinde Doğanlıları “Maraş yakınlarında küçük göçebe bir aşiret” olarak tanımlar.
- E.W.C. Noel (1919): Kürdistan gezisi sırasında Doğanlı aşireti hakkında bilgiler vermiştir.
- Zeki Beg (1931): Maraş doğusunda yaşayan 250 ailelik bir aşiret olduklarını kaydeder.
Sosyo-Kültürel Yapı
- İnanç: Günümüzde büyük çoğunluğu Alevi inancına sahiptir.
- Geçim: Göçebe yaşamdan yerleşik hayata geçiş sürecinde tarım ve hayvancılık temel geçim kaynakları olmuştur.
- Kimlik: Reşwan aşiretinin bir alt kolu olarak, hem Kürt hem de Anadolu Alevi kültüründe önemli bir yere sahiptir.
Kaynakça
- Muhammed Emin Zeki Beg, Kürtlerin Tarihi, Irak, 1931.
- Sir Mark Sykes, The Tribes of the Ottoman Empire, London, 1906.
- E.W.C. Noel, Diary of a Journey in Kurdistan, 1919.
- Martin van Bruinessen, Agha, Shaikh and State: The Social and Political Structures of Kurdistan, London, 1992.
UYARI: Bu sitedeki bütün materyallerin her hakkı saklıdır. İzin alınmadan ve kaynak gösterilmeden alıntı yapılamaz ve kopyalamak suretiyle elektronik ortamda kullanılamaz ve kitaplaştırılamaz.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder