Balekan/Baleki aşireti, Muhammed Emin Zeki Beg’in 1931’de yayımladığı Kürtler adlı eserinde yaklaşık 6.000 aileden oluşan, Şii mezhebine bağlı ve Zazaki lehçesi konuşan büyük bir Kürt aşireti olarak tanımlanır. Bu aşiret Bingöl yöresine yerleştirilmiş, bölgenin idaresini üstlenmiş ve Cibranlılardan farklı örf ve adetleriyle dikkat çekmiştir.
Balekan/Baleki Aşireti Üzerine Bilgiler
Köken ve Demografi
- Aile sayısı: Yaklaşık 6.000 aile.
- Mezhep: Şii.
- Dil: Zazaki lehçesi.
- Yaşam biçimi: Yılın üç ayını evlerinde, geri kalanını çadırlarda geçirirler.
Yerleşim ve Göç
- Esad Paşa tarafından Bingöl yöresine gönderilmişlerdir.
- Bingöl’ün yerli halkı bu aşirete boyun eğmek zorunda kalmış, böylece Balekaniler bölgenin idaresini üstlenmiştir.
Kültürel Özellikler
- Giyim, kuşam ve örf-adetlerinde Cibranlılardan farklılıklar gösterirler.
- Çadır yaşamı ve yarı göçebe düzenleri, onları çevredeki diğer aşiretlerden ayıran bir özelliktir.
Akademik Değerlendirme
Balekan/Baleki aşireti, hem Zazaki lehçesi kullanmaları hem de Şii mezhebine bağlı olmaları nedeniyle Kürt aşiretleri arasında dikkat çekici bir konuma sahiptir. Bingöl yöresine yerleştirilmeleri, Osmanlı ve bölgesel idarelerin aşiretleri kontrol etme ve yerleştirme politikalarının bir örneği olarak değerlendirilebilir. Ayrıca, Cibranlılardan farklı kültürel özellikleri, aşiret kimliğinin korunmasına yönelik güçlü bir etnografik göstergedir.
Kaynakça
- Muhammed Emin Zeki Beg, Kürtler, Irak, 1931, s. 367.
- “Aşiretler Boylar ve Oymaklar: Balekan, Baleki Aşireti”, Blogger derlemesi.
- Muhammed Emin Zeki Beg, Kürtler ve Kürdistan Tarihi, Nubihar Yayınları, İstanbul, 1990’lar baskısı.
BALEKİ AŞİRETİ İLE İLGİLİ VİDEO
BİLGİLER ELDE EDİLDİKÇE İLAVE EDİLECEKTİR.
SİZDE BİLGİLERİNİZİ YORUM EKLE KISMINA YAZABİLİRSİNİZ
Hocam Bitlîsîn norşên(Güroymak) ilçesinde balekan adlı aşiret var bunun kolları norşên (Güroymak), kop(bulanık) ve tetwanda(tatvan) var.. Ayrıca diğer bazı yerlerde de olduğu söyleniyor.. Fakat burda yazılanların aksine şiî değil sunniler vê ıarktan geldiklerine dair bir söylemleri yok.. Acaba aynı aşiret mi yoksa farklı aşiretler mi..
YanıtlaSilHocam bu farklı bir baleki aşireti bende Mutkiliyim sizin aşireti çok iyi bilirim ancak bu aşiret sizinkinizden daha büyük ve Irak kökenli oldukları için onlar daha çok biliniyor
SilBaleki aşireti siverek ve Urfa arasında 20 köyleri var nüfusun çoğu Urfa viranşehir merkezde oturuyorlar bozavada beş köyü var isimleri geçmiyor niye acaba toplam 20 bin nüfusu var
YanıtlaSilSevgili kardeşim bu aşiret aliyanlar la bağlantılı burda yazılanın aksine şii değil sünniler ben 3 yıl içlerinde yaşadım Irak'ta revanduz bölgesi hepsi bu aşiret herkes bilip bilmeden birşeyler yazıyor mutkili kardeşim bu gün ertişilerin içinde bulunan jirki aşireti kökeni bile baleki kendi içlerindeki iç catişmalardan dolayı dağılan bir aşiret bu gün sadece Tatvan merkezde bin hane balekili yaşıyor keza norşin yarısı balekili ahlat Muş Patnos bulanık köylerindeki balekiler saysam bitmez önemli olan iyi araştırmak herkes kulaktan duyma birşeyler söylüyor rica ederim herkes kendi kökenine baksın
YanıtlaSilHocam dogru söylüyorsunuz bende norşinde yaşıyom bende balekiyım
SilBende bulanıklıyim ve baleki aşiretindenim bilgisi olan varsa daha ayrıntılı bilgi verebilirmi
SilEe bende urfalıyım karagecili aşiretin balekan kolundanım
YanıtlaSil