AVAMİR AŞİRETİ

Avamir (Awamir, El-Awamir, Avamiri) Aşireti

Avamir Aşireti (Arapça: العوامر, Awāmīr; tekil: العامري, el-Amrī), Arap Bedevî kökenli büyük bir aşirettir. Türkiye'de Şanlıurfa merkez, Harran ve Akçakale ilçelerinde yerleşik olup, geneli tarım ve hayvancılıkla uğraşır. Aşiret, tarihsel olarak göçebe yaşamış; asıl memleketi Necid (Najd) bölgesi olsa da, günümüzde büyük kısmı Birleşik Arap Emirlikleri'nde (özellikle Abu Dhabi civarı), Umman'da ve Yemen'in Hadramaut (Hadhramaut) bölgesinde yoğunlaşmıştır. Hadramaut'tan Umman'a kadar uzanan alan bazen "Avamir bölgesi" olarak anılır; bu bölgelerde geniş bir nüfusa sahiptir. Bazı tarihçiler, aşiretin kökenini Hadramaut steppelerine (kuzeyindeki çöllere) bağlar ve 500 yıldan fazla süren göçlerle kuzeye (bugünkü BAE ve Umman) yerleştiğini belirtir.

Köken ve Soy Tartışması

Avamir aşiretinin kökeni konusunda Adnani (Adnanî) mi yoksa Kahtani (Qahtanî) mi olduğu tartışmalıdır; kesin bir uzlaşı yoktur. Arap geleneklerinde tüm Arap kabileleri iki ana gruba ayrılır: Kahtani (Yemen kökenli "saf Araplar") ve Adnani (İsmail soyundan gelen "Araplaşmış Araplar").

• Adnani Görüşü: İbrahim Carullah Bin Daxna Al Şarafi gibi tarihçilere göre Avamir, Al'i Kesir koluna bağlıdır ve Hadramaut aşireti olup günümüzde BAE'de yaşar. Soy şeceresi Adnan'a dayanır; Al’e Hayy kabilesi reis çıkaran ana koldur. Wikipedia ve diğer kaynaklarda aşiret, Amir bin Sa'sa'a (Banu Amir) soyundan gelir; bu Banu Amir, Adnani kolundandır (Nizar → Mudar → Kays Aylan → Amir bin Sa'sa'a).
• Kahtani Görüşü: Bazı neseb âlimleri, aşireti Amir bin Sa'sa'a üzerinden değil, doğrudan Amir bin Muhammed → Said → İlyas → Küçük Zeyd → Kays → Büyük Zeyd → Murab → Madi Kerb → Zavd → Yusuf → Amr → Sebi → Saab → Muaviye → Kesir → Ceşim → Haşid → Ceşim → Xivan → Nuf → Hemedan → Malik → Zeyd → Avsile → Rabia → Zeyd → Kehlan → Seba → Yeşcub → Ya'rub → Kahtan → Hz. Hud (a.s.) olarak bağlar. Bu şecere, aşireti Kahtani (Yemen kökenli) yapar.

Genel kabulde aşiret, Banu Amir soyundan Adnani olarak sınıflandırılır; göçlerle Hadramaut ve Necid'den kuzeye yayılmıştır. BAE'de Bani Yas konfederasyonuyla yakından ilişkilidir.

Kabile Yapısı

Aşiret, birden fazla kabileye ayrılır; farklı kaynaklarda sayılar değişir:

• Kullanıcı metninde (Şeyh Said Bin Aiz Bin Tabbaz El Avamir'e göre 15 kabile): Hattatibe, Ca’fer, Abdulbaki, Kelile, Vail, Devamine, Anuz, Kesabib, Ale Xamis, Hisul, Ale İbrahim, Ğarib, Tebi, Huveyl, Dehin.
• Diğer kaynaklarda (Al Şarafi ve genel): Al’i Kesir Bin Hamadan, Aşras Eklindi, Sasa El Havazini, Şamran, Xas’am, Şamar, Zahran.
• Ana reis çıkaran kol: Al’e Hayy (veya benzer varyasyonlar).
• BAE/Umman kaynaklarında: Afar (Afar etnik grubu değil), Manasir gibi alt kollar.

Yerleşim ve Nüfus

• Türkiye: Şanlıurfa (merkez, Harran, Akçakale); Ziya Gökalp'in sosyolojik tetkiklerinde Harran'da Avamir batınlarından oluşan küçük gruplar (nüfus tahmini 3.000 civarı) belirtilir. Yerel olarak tanınan aşiretler arasında yer alır.
• Ana Alan: BAE (Abu Dhabi ve kuzey bölgeleri; Dhafrah bağlantılı), Umman (kuzey ve doğu), Yemen (Hadramaut vadileri; büyük kabile halinde).
• Nüfus: Tarihsel olarak 10.000+ (20. yy başı tahminleri); günümüzde BAE ve Umman'da on binlerce, Yemen'de daha geniş. Göçlerle dağılmış; Hadramaut diasporası (Güneydoğu Asya, Doğu Afrika) etkilidir.

Dil, İnanç ve Kültür

Arapça konuşur; Bedevî gelenekleri hakim (göçebe geçmiş, kabile dayanışması). Din: İslam (çoğunluk Sünni). Kültürel olarak ticaret, hayvancılık ve tarımla uğraşır; BAE'de modernleşmeyle entegre olmuştur.

Sonuç

Avamir Aşireti, Arap Bedevî tarihinin önemli bir parçası olup, Yemen-Necid göçleriyle şekillenmiş; Adnani kökenli olarak kabul edilir (Amir bin Sa'sa'a soyu). Türkiye'deki varlığı sınırlı olsa da Şanlıurfa'da yerel bir topluluk oluşturur. Köken tartışmaları sözlü neseb ve tarihçilere dayanır; kapsamlı etnografik çalışmalar (BAE ve Yemen kaynakları) daha net bilgi sağlayabilir.

Kaynakça

• Wikipedia: Awamir (en.wikipedia.org/wiki/Awamir).
• Butun Aşiretler Blogu ve Facebook paylaşımları: AVAMİR AŞİRETİ (Şanlıurfa yerleşimi).
• İbrahim Carullah Bin Daxna Al Şarafi, ilgili kitap alıntıları (Adnani görüşü).
• Ziya Gökalp, Kürt Aşiretleri Hakkında Sosyolojik Tetkikler (Harran'da Avamir batınları).
• Arap kabile tarihi kaynakları: Qahtani-Adnani ayrımı (Facebook Uyghursbookshelf, Rafed.net).
• Carter, J.R.L., Tribes in Oman (1982; Awamir yerleşimi).
• Diğer: Hadramaut ve Umman kabile göçleri (Arab News, MEI analizleri).