ASİ VEYA ASİYAN AŞİRETİ

Asiyan Aşireti, Osmanlı tahrir kayıtlarında Hayderan aşiretine bağlı bir oymak olarak geçmektedir. 1514’ten itibaren İran ve Türkiye sınırları arasında hareket etmiş, zaman zaman Sipkanlılar ile çekişmeler yaşamıştır.

Yerleşim ve Nüfus

• 1987 Aşiretler Raporu’na göre:
• Patnos civarında yaşayan Asiyanlıların nüfusu: 3.250 kişi.
• Van civarında yaşayanların nüfusu: 1.000 kişi.
• Patnos köyleri: Merez, Akçaören, Andaçlı, Demirören, Sağrıca, Suluca, Özdemir, Aktepe, Güvercinli, Köseler, Sarıdibek, Baştarla, Bozoğlak, Değirmendüzü, Mevdandağı, Pirömer.
• Van köyleri: Çaldıran (Aşağı Gülderen, Yukarı Gülderen), Muradiye (Aşağı Gülderen, Temrenli, Çubuklu, İsmailbaba, Kilimli Çayır, Direkli).

Dil ve İnanç

• Dil: Kırmanç Kürtçesi.
• Mezhep: Müslüman, Şafii.
• Liderlik: 1987 raporunda Akbay ailesi lider olarak kaydedilmiştir.

Önemli Şahsiyet: Molla Sadrettin Yüksel

• Doğum: 1919, Bitlis Adilcevaz, Koçeri (Erikbağı) köyü.
• Babası: Tahir Efendi.
• Annesi: Merxuran aşiretinden Hatun Hanım.
• Hayatı:
• İsmet İnönü döneminde cami ve medreselere yönelik uygulamalara karşı direndi.
• Askerlik sonrası Diyanet’te görev aldı.
• 1958’de müftülük imtihanını birincilikle kazanarak Siirt Baykan müftüsü oldu.
• 1964’te Kur’an meali ve tefsiri hazırlamakla görevlendirildi (tamamlanmadı).
• 1966’da İstanbul’a taşındı, Sultanahmet ve İsmailağa kurslarında ders verdi.
• 1968’de İstanbul merkez vaizliğine atandı.
• 1972’de Risale-i Nur bulundurmaktan takibata uğradı.
• 1975’te vaizlikten istifa etti.
• Özellikleri: Arapça ve Farsça bilen, 7 çocuk babası, İslâm dünyasında tanınan bir alim.
• Vefat: 26 Aralık 2004, 84 yaşında.

Akademik Değerlendirme

Asiyan aşireti, Hayderan aşiretinin bir kolu olarak Osmanlı’dan günümüze kadar varlığını sürdürmüş, özellikle Patnos ve Van çevresinde köy yapılarıyla yerleşik hale gelmiştir. Kırmanç Kürtçesi konuşmaları ve Şafii mezhebine bağlılıkları, bölgedeki diğer Kürt aşiretleriyle ortak özellikler taşır. Molla Sadrettin Yüksel gibi şahsiyetler, aşiretin dini ve kültürel kimliğini öne çıkaran örneklerdir.

UYARI: Bu sitedeki bütün materyallerin her hakkı saklıdır. İzin alınmadan ve kaynak gösterilmeden alıntı yapılamaz ve kopyalamak suretiyle elektronik ortamda kullanılamaz ve kitaplaştırılamaz.

Not:Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan sitemiz hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz...