Aliki/Alkan Aşireti, tarihsel olarak kökeni tartışmalı bir aşiret olup, özellikle Mardin Kerboran, Batman-Beşiri, Bitlis, Siirt ve çevresinde yaşayan kollarıyla bilinir.
Köken ve Göç
• Halk arasında, 1600’lerde Diyarbakır Karacadağ bölgesinde Osmanlı askerleriyle yaşanan bir çatışma sonrası göç eden Brukan aşiretinin bir kolu olduğu rivayet edilir.
• Ancak araştırmacılar, Alikan ile Brukan’ın Alkan kolunun aynı olmadığını, köklerinin İran ve Mezopotamya halklarına dayandığını belirtir.
• İlk liderlerinden biri olarak Mir Yakup adı geçmektedir.
• Bir kolu daha sonra Estel’in batısına göç etmiştir.
Yerleşim ve Nüfus
• Kerboran (Dargeçit) yöresi: Güney ve güneydoğusunda yoğun olarak yaşarlar.
• Batman-Beşiri: 40’a yakın köy ve mezrada yerleşiktirler.
• Bitlis, Siirt, Kurtalan, Diyarbakır, Muş, Nusaybin, Tatvan, Hizan, Van, Erciş ve Suriye’de de kolları vardır.
• Göçebe (koçer) yaşam tarzı nedeniyle yazın serin yaylalara (Bitlis, Muş, Van), kışın sıcak bölgelere (Batman, Mardin) göç etmişlerdir.
Dil ve İnanç
• Dil: Kürtçenin Kırmançî lehçesi.
• İnanç: Sünni, Şafii Müslüman.
• Misafirperverlikleriyle tanınırlar; genelde akraba evliliği tercih edilir.
Önemli İsimler ve Kollar
• Şeyh Saidé Palovi’nin dedesi Şeyh Ali Septi’nin Aliki aşiretinin Cindiki koluna mensup olduğu rivayet edilir.
• Suriyeli Şeyh Ahmed Xıznewi ailesinin de Aliki kökenli olduğu söylenmektedir.
• Batman’daki Raman aşiretinin ağaları Mala Hacı Abdullah ailesi, Mir Yakup’un çocuklarıyla bağlantılı kabul edilir.
Köyler
• Kerboran’daki köyler: Goliyé Kur, Dilan, Guruza, Bakvan, Zıngılok, Dike, Pilisiye.
• Estel’in batısındaki köyler: Mıkré, Nibilé, Hevediné.
Beşiri’deki Bablar ve Köyler
• Mala Dibo: Dusadek, Gundike Gule, Eynkerm, Memika, Silexer, Mizareş, Hope, Kumaro.
• Mala Remo: Hope, Ezka Jorî, Derdîvin, Baximze, Zewika Xaço, Ezka Xwar.
• Mala Sino: Derahemzo, Sine.
• Cindika: Zengaya Mamo, Germik, Zuxir, Hijirok, Hope, Cinesker.
• Katixoka: Barisil, Zewa Elika.
• Axika: Cinesker, Şihe, Hope.
Günümüzde
• Alikan Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği Malatya’da faaliyet göstermektedir.
• Aşiret, siyaset ve ticarette etkin olmuş, Batman ve Siirt’ten milletvekilleri çıkarmıştır.
Kaynakça
1. Altan Tan, Turabidinden Berriyeye: Kürt Aşiretleri ve Aşiretler Arası İlişkiler, İstanbul, 2011.
2. Memedé Kazım, yerel derlemeler.
3. Evrim Banlı, “Alikan Aşireti Üzerine Bilgilendirme” (yerel katkılar).
4. Aşiretler Raporu (1987).
Zengayê Mamo daki cındıkilerin soy isimleri girilmemiş Soy isimleri şöyle: Onurcan, Omurcan ve Tanlası
YanıtlaSilcındıkanlar köyleri sıne cınesker zengamamo hope hıjorok zıxuralika mahribe kınaske germik diyer köy ve ilce merkezde varlar şeh Ahmet oğulları irandan 4 kardeşten 3 tanesi gelmiş seyd haşim aziz mahmut urmiye şeh açık baş mıhemed şeh ali iranda kalmış said dedesi şeh ali serpti dede şeh hüseyin seyid haşim şeh aziz mahmut urmiye oğlu imail 1600 de 4murata biyat emedikleri icin katiliya idama tabi tutulmuş şeh mıhemed hıznevi süriye seyid haşim 5 yaşında hüseyinn şeh aziz mahmut ürmiye 3 imail celo cındıkan dırlar cındık şeh yakup el cındıktan gelmiş yakupa araplar cındık cundık unvanı vermişler cındıkanllar şeh yakup el cındık cocuklarıdırla kaynan süleymaniye kütüphanesi fırat ünvesitesi islami fobi tarihi soykırım nedeniyle acıklanmayan bilgi alikanlar 1639da diyabakır cildirek köyü karajdağda şeh aziz mahmut urmiye eşi xato 3 yaşında oğluyla seyid haşim eşi 5 yaşında hüseyin şeh dedesi 2 bayan 2 cocuk akrabaları alikan aşiretine katliyamda savaşta sığınmışlar osman kimse kurtulmasın diye bunların arkasına asker göndermiş alikan aşireti bunlari aile fertleri oldunu ve vermiyeceni savacaklarını ve osmanlıyla savaş giriyorlar süre zarfında alikan aşireti sürgüne tabi tutulüyor mele hesen hışyar kendisi alim ilim sair edebiya tarihe ışık tutan 1925 şeh said isyanında yer olmış şeh said yado süriye sürgünde kalmış şeh said ailesini yakında içlerinde büyümüş molla imamdır tabiki şeh said efendini kökeni bilen biri mele hesen hışyar allah hepsini mekanı cennet eylesin
YanıtlaSilaziz mahmut oğlu ismail celo dur seyid haşim oğluda hüseyindir hüseyin oğulları her kisinin torunları zozan hayvancılık vermiş şeh ali septiyle ilim alim medreseye devam etmişler hepsi deyil kendini zozanlara hayvancılık şuan alikan aşiretinin icindeki cındıkanlar devam etmiş tarih aile uzaklar birleşiyor şuan palu kavucular karakocan beşiri hınıs karayazı diyarbakır kulp bingöl aile bireyleri birbirlerin varlığından haberdarlar bir gün şeh yakup el cındık torunları birleşecek teknenoji geliştiki geñcler kardeşlik özlem ruhuyla o gün gelecek bi yok eden yok sayanlar tarihe deyil gençlere hesap verecek her aile ferdimizdir alikanız alikiyiz bütün alikan aşiretine kardeşlik birlik beraberlik ruhuyla allahın rahmeti bereketi üzerinizde olsun tarihimizi kim oldumu unutmayalım geçmişte aile hata sıķıntıları kırgınları gençlerimize maal etmiyelim insan birlikte aile ev akraba olur tek insan ölü insandır
YanıtlaSilİki farklı Alikan aşireti var Mardin Midyat Dargeçit idil ve Nusaybin'de bulunan Alikanlılar doğubeyazıt'tan gelmekte olup Celali aşiretinin bir koludur Batman'ın Beşiri ilçesinde bulunan ve Bitlis'te Bingöl'de Siirt'te Adıyaman'da Malatya'da bulunan Alikan aşiretinin ise Van'ın en büyük aşiretlerinden biri olan Brukilerin bir kolu olduğunu düşünüyorum
YanıtlaSilBitlis Siirt ve Bingöl de bulunan ları tanımıyorum ama Adıyaman Malatya biziz diye biliyorum dediğin gibi Batman da olan aşiret bizimkinden farklı ve biz Brukiler den ziyade Rişvan aşiretinde ayrıldığımızı biliyorum.
SilAlikanlari burkilerin bir kolu göstermek son derece yanlış nufus yoğunluğu bile tüm burikilerden fazladır
SilAlikan aşireti koçer aşiretinin bir dalıdır
SilBuruki değil zerre alakası yok.şeğheseni aşiretinin bir kolu alikiler yani. elikiler
SilYapılan alikanlarin dağınık yaşaması ve onlari farkli aşiret gibi gostermek manidar çünkü Botan emirliğindeki nüfus yoğunluğundan hertafta etkin olmasi onlari ayri ayri yoreden yöre gore farkli anilmistir saygilarimla
YanıtlaSilAlikan aşireti kökeni baktınızda köken olarak mirdaji misdasi beylik hanedanlığından gelir mirdasi beylikte kürt arap zaza seyid bir kısım halep şam beyliğli oldu icin şebek türkme diyer dini etnik kökenler var mirdasiler diyer isimleri gavesti galerzi bilinir mirdasiler tarihi bircok hükümdarlık yapmış beylik oldundan dolayı bircok entik ırk dini inanç barındırmış bi devlet gibi
YanıtlaSilALKAN Aşiret Çok büyük ve Köklü bir Aşirettir.... Mevlüt ALKAN İSTANBUL
YanıtlaSilalikan aşireti mirdasi midaji beyline hanedanlından geli mirdasiler tarihi bircok din etnik köken barındırırdı beylikten kofedarasyona kadar Alikan aşireti icinde olan cındıkanlar zaza nakşibendidirler mirasilerle izole olmuşlar aşirete cındıkanlar tarihte cıkan Alim kahramanlar türkiyedeki cındıkanların atası seyid Ahmed iran urmiye sıne cındıkanlardan cıkan alim kahramanlar seyid haşim açıkbaş şeh mıhemed şeh aziz mahmut ürmiye şeh Ali iranda kalmış hüseyin ismail celo şeh Aliserpti şeh feyzi şeh diyadin şeh said bingöl sevilen yiğit Yado beg elazığ palu kumandan cemşit paşa melik fırat denginmir fırat zorp ali selahattin demirtaş selahattin demiştaş cemşit paşanın torunudur bunlar cındıkanlardır cındıkanlar YAKUP el cındık şeh İLYAS soyundan torunlarıdır yakup elcındık selefiler zamanıda irandan ırak iran sınırında tıflise yerleşmiş mezarı tıfliste dir cocukları şeh bahaddin süleymaniye revedüz süleymaniye nakşibendi kurmuş islamı dini deyerleri bilgilendirmek diyarbakıra gelmiş osmanlı alim anlaşmamasızığı savaşında katliyam sürgün parcalamışlar ama yinede alim dürüst merk yiğit kahramanığından taviz vermazler Not cok iyi dürüstürler damarlarına bastımı gözü kara kimseyi tanımazlar geçmişleri Alim dürüst namuslu kavgacı bi ailedir bu özellilere sahibdirler
YanıtlaSilYOLDAŞ var
YanıtlaSilbatman kozluk ta YOLDAŞ lar alikanlidirlar
SilCigerxwîn şaiir Alikan degilmiydi? Bilgi icin tsk
YanıtlaSilBenim fikrim ve anladığım kadarı ile alikan aşireti ve aliki aşireti iki farklı aşiret ve kaynaklar bir olarak görüyor Batman Siirt Van tarafı aliki oluyor siirtli biri olarak rahmetli dedem bu ildeki akrabaları tanır taziye olay olduğu zaman giderdi biz alikiyiz alikan Malatya tarafı olanilir
YanıtlaSilkocero türküsünün kahramanı MEHMET IHSAN KILIT alikanlidir....
YanıtlaSilGüzel
YanıtlaSilŞeğheseni aşiretinin bir koludur alikiler
YanıtlaSil