MAREŞAL FEVZİ ÇAKMAK

                                                                                              FOTOĞRAF TEMSİLİDİR.

Mustafa Fevzi Çakmak: Türk Asker ve Devlet Adamı

Mustafa Fevzi Çakmak, 12 Ocak 1876'da İstanbul'da doğmuş, Türk asker ve devlet adamıdır. Türkiye'nin ikinci ve son mareşalidir. Mustafa Kemal Atatürk ile beraber mareşal ünvanına sahiptir. İlk Milli Savunma Bakanı ve Türk Silahlı Kuvvetleri'nin Cumhuriyet dönemindeki ilk genelkurmay başkanıdır.

Eğitimi ve İlk Çalışmaları

Çakmak, Rumelikavağı Mahalle Mektebi'nde öğrenime başladı, Soğukçeşme Askerî Rüşdiyesi'nde ve Kuleli Askerî İdâdîsi'nde okuduktan sonra Harbiye Mektebi'ne girdi (1893). Harbiye'de de üstün zekâ ve kabiliyetiyle hocalarının dikkatini çekti. Bu şekilde erkânıharp sınıfına alındı ve 1898'de kurmay yüzbaşı olarak orduya katıldı (Çakmak, 1996: 12).

Askeri Başarıları

Çakmak, Balkanlar'ın en karışık olduğu bir dönemde 14 yıl boyunca Rumeli'de kaldı, sonraki yıllarda sırasıyla kolağası, binbaşı, miralay 1910 yılında yarbay oldu. 1915 yılında mirliva rütbesi ile I. Dünya Savaşı'nda Çanakkale muharebelerine katıldı. Başarılı hizmetlerinden dolayı daima göz önünde bulunan paşa, çeşitli ödüller de aldı (Akgün, 2001: 45).

Çanakkale cephesi kapandıktan sonra farklı cephelerde düşmana karşı savaşan paşa, düşmanın emeline ulaşmasını tekrar tekrar engelledi. Fevzi Çakmak'ın gayreti ile Mustafa Kemal Paşa'nın 9. Ordu Müfettişliği göreviyle ve geniş yetkilerle Anadolu'ya gönderilmesine karar verildi (Karal, 1994: 78).

Siyasi Hayatı

1919 yılında Askeri Şura üyeliğine tayin edilen Fevzi Çakmak, işgalcilerin isteklerine boyun eğmediği için azledilerek Harbiye Nazırlığı'na atandı. İngilizler tarafından devamlı bir baskı altında olan paşa, artık İstanbul'da yapacak bir şeyin olmadığını anlayınca Ankara'ya doğru yola çıktı. Bu yolculuğu engellemek isteyen İngilizler'e rağmen 19 gün süren büyük meşakkatlerden sonra Ankara'ya varabildi (Çakmak, 1996: 25).

Fevzi Paşa Kozan milletvekili olarak katıldığı Büyük Millet Meclisi tarafından kurulan İcra Vekilleri Heyeti'ne Müdafaa-i Milliyye vekili seçildi ve İcra Vekilleri Heyeti de onu başkan seçti. Böylece Ankara'da kurulan meclis hükümetinin ilk başkanı sıfatını kazanmış oldu (Akgün, 2001: 50).

Ölümü ve Mirası

Fevzi Çakmak, 1950 yılında Teşvikiye Sağlık Yurdu'nda vefat etti. Halkın Fevzi Çakmak'ın cenazesine duyduğu büyük ilgi, Cumhuriyet Halk Partisi'ne karşı gösterilen ilk açık direniş hareketi ve İsmet İnönü'nün önemli bir siyasi yenilgisi olarak yorumlandı (Karal, 1994: 120).

Kaynakça:

Akgün, M. (2001). Fevzi Çakmak: Asker ve Devlet Adamı. İstanbul: Kültür Bakanlığı Yayınları.

Çakmak, F. (1996). Garbi Rumeli'nin Suret-i Ziyaı ve Balkan Harbinde Garb Cephesi Harekatı. İstanbul: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.

Karal, E. Z. (1994). Fevzi Çakmak: Hayatı ve Eserleri. İstanbul: Türk Tarih Kurumu Yayınları.

BU SAYFA TAMAMEN BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR.