Kurne,Qurni veya Kurné Aşireti

Günümüzde, Malatya,Kahramanmaraş,Adıyaman,Elazığ, Sivas çok az da olsa Gaziantep yörelerinde yaşarlar.Ancak Batı Anadolunun bir çok kentlerinde de hatırı sayılır sayıda Kürne’liler yaşamaktadır. Kürne veya Kürné ismi, kökleri Şirwan Beylerine dayanan Kürne Beylerine dayandığı kabul edilmektedir. Kürecik yakınlarındaki Kurne nahiyesinde yaşadıklarından buraya kendi isimlerini verdikleri ifade edilmektedir. Yine Şerefnameyi inceleyen Kürdologlar Goran Aşiretleri içinde ismi Kurani olarak geçen İran Menşeyli bu aşiretin Kurneliler ile bağlantısı olabileceğini kayd ederler. Şerefname’nin bilgilerine göre, Kuné Beylerinin ataları olan Şerwan beylerinin soyları 1264 yılında Mısırda hüküm süren Eyyüboğulları devletinin vezirlerine dayanmaktaydı. Bu Devletin çökmesi sonucu çocuklarından biri (Aynı Zamanda Hasankeyf Hükümdarının atasıdır) bu ülkeye geldi ve buraya egemen oldu. Buraya yerleşenler İzzeddin,Bedreddin ve İmadettin isminde üç kardeşti. Bunlar Kifré (küfra) vilayetinde, otoritelerini artırarak, buraların hükümdarı oldular. Yaygın olan rivayet şudur; Kifré Beyi Emir Hasan Bin İbrahim ‘in beş çocuğu Vardı,Emir Muhammed Gewr,Mir Şah Muhammed,Emir Mirza, Emir Şemseddin ve Emir Mecmeddin’dir. Emir Hasan hükümdarlığının sonuna yaklaşırken Emirliğinin topraklarını çocuklarının arasında pay etti. Emir Muhammed Gewr’e Şebistan, kifra kalesi ile ona bağlı toprak ve köyleri verdi. Şerefname Kuné Beylerinin soyunu Emir Hasan’ın oğlu Emir Muhammed Gewr’e bağlar. 16.asırda buraların yönetimi Zeynel Bey Bin Süleyman Bey’in yönetiminde idi. Bu topraklar Zeamet yolu ile dönemin sultanının fermanı ile verilmiştir. Kurné Beylerinden Ebdal Bey’in öldürülmesi meselesinde bahsedildiği gibi, Zeynel Beyin Amca oğullarından Mir Hasan Bin Melik Süleyman o dönem Kurné hükümdarlığı görevinde bulunmaktaydı. Bu beylerden Zeynel bey ,son derece zeki,akıllı,doğru yolda olan isabetli ve iyi tedbir sahibi bir bey idi Ağakis sancağının Zeynel Bey’ verilmesi için Sultan Mehmet Han’ın divanından ferman çıkarttı. Mir Ebdal adında bir de kardeşi vardı. Bu beylik Erun Beyleri ile yakın akraba idiler. Emir Muhammed Gewr’den itibaren süren kurne beyliği döneminde görev yapan önemli şahsiyetler şunlardır; Mir Şah Muhammed Bin Mir hasan,Mir Ebdal bin Mir Şah Muhammed, Mir şah Muhammed bin Mir ebdal, Muhammed bey bin Mir Şah Muhammed, Ebdal Bey bin Şah Muhammed Bey,Mahmud Bey Bin Ebdal Bey, Zeynel Bey Bin Ebdal Bey,Ebdal Bey Bin Zeynel bey. Kürnélilerin Yavuz Sultan Selim zamanında Malatya yöresine geldikleri ve Kanuni Sultan Süleyman döneminde önce Dersim sonra da Kürecik yakınlarındaki, Kurne,kellik, Keşadi,Eğin-i Cedid,Menuc, katraziye, Peynegudi, Tawek, kal-a’yi Beyta Keder gibi yerlere yerleştikleri ve oradan bölgeye yayıldıkları tahmin edilmektedir. Yavuz Sultan Selim, Kürtleri buraya İdris-i Bitlisinin katkıları ile Dulkadiroğullarına karşı doğuda güç kazanmak amacı ile yaptığı konusunda bütün tarihçiler hem fikirdir. Kürné’liler kürt aşiretleri içinde gösterilmektedir. Dilleri Farsçaya yakın Kurmanci lehçesi olmasına rağmen, özellikle Karakoyunlu Alevi Türkmenler ile uzun yıllar beraber yaşamaları münasebeti ile bir çok köyü Türkçe konuşmaktadır. Hatta Rişwanoğullarının yaşadığı yörelerdeki Kürnéliler’in bazıları kendilerini Türkmen olarak kabul etmektedirler. İnanç olarak alevi olup, bazı kesimlerde suni mezhebine tabi olanları da vardır. Derleme:Memedé Kazım