BUTIKAN, BUTIKİ AŞİRETİ

..

Butikâ (Butikan/Butika) Aşireti, hem Mardin-Nusaybin çevresinde hem de Anadolu’nun farklı bölgelerinde yaşayan kollarıyla dikkat çeken bir Kürt aşiretidir. Kaynaklarda Müslüman, Alevi ve Caferi kolları olduğu belirtilir.

Yerleşim ve Köken

• Ana merkez: Midyat–İdil yolu güneyi, Nusaybin doğusu.
• Kerboran yakınlarındaki İzar köyünden geldikleri aktarılır.
• Liderleri: Tılsaqanê Ferho (Tılsaqan köyü) ve Mala Hassê Bereket (Batêlê köyü).
• Mardin’de yaşayanlar Müslümandır, Kürtçe konuşurlar; Süryani ve Yezidi unsurlar yoktur.

Köyler

• TILSEQAN
• BATÊLÊ
• ABDIKÂ
• SERKANİİ
• MAMOLAN (Seyyidler)
• GENDİ (Seyyidler)

Anadolu’daki Kollar

• Kığı (Bingöl), Karlıova, Erzurum Hınıs, Muş Varto: Alevi Butikanlılar.
• Köyler: Yeşilgöl, Elmalı, Dinarbey, Yağmurpınar, Döşengi.
• Erzurum Çat ilçesinde de aileler vardır; Zimteklilerle anlaşmazlık yaşarlar.
• Gümüşhane Keklit/Oğuz Köyü: 272 kişi (1987 verisi), Caferi-Alevi. Yeni nesil Kürtçeyi unutmuş, yaşlılar konuşmaktadır.

Tarihsel Gözlemler

• Carsten Niebuhr (1750): Midyat Dağı/Cebel Tor bölgesinde Kürtler ve Yezidiler yaşar; Butika (Batuki) aşireti en önemli ailelerdendir. Vergi yükümlülükleri azdır, kendi dillerini konuşurlar.
• 1987 Aşiretler Raporu: Bingöl Kiğı ve Erzurum Çat’ta yaşayan Butikanlıların sayısı 3.000 kişi civarındadır.

Dil ve İnanç

• Dil: Kırmanç Kürtçesi.
• İnanç:

• Mardin çevresinde: Sünni Müslüman.
• Bingöl/Erzurum/Muş çevresinde: Alevi.
• Gümüşhane’de: Caferi-Alevi.

Akademik Değerlendirme

Butikâ aşireti, hem coğrafi çeşitliliği hem de mezhepsel farklılıkları ile dikkat çeker. Mardin çevresindeki Sünni kol ile Anadolu’daki Alevi kollar arasında doğrudan bağlantı olup olmadığı belirsizdir. Bu durum, Kürt aşiretlerinin tarih boyunca göçler, iskan politikaları ve mezhepsel dönüşümlerle nasıl farklı kimlikler geliştirdiğini göstermektedir.

Kaynakça

• Altan Tan, Kürt Aşiretleri ve Aşiretler Arası İlişkiler.
• Carsten Niebuhr, Reisebeschreibung nach Arabien und anderen umliegenden Ländern, 1750.
• Türkiye İçişleri Bakanlığı, Aşiretler Raporu, 1987.
• Hekimoğlu S. Özcan, Aşiretler ve İsyanlar.

---

EKLENEN YORUM VE BİLGİLER

Email : zirincan73@hotmail.com

Yorum:

sayın site yöneticisi,bu bilgiler eksik,butika aşireti köyleri +zewık(midyat ratafından gelen karaşka ve dorika aileleri ikamet ediyor),gundıke dorıka(midyat tarafından gelen dorika ailesi ikamet ediyor)xanık (mahmude zero ikamet ediyor) ve aşiret reisi olarak tanıttığınz insanlar sadece aşiretin hele tılseQanda oturan FERHO butika bile sayılmıyor,bereket oğulları belirtildiği gibi HESE nin ailesindn,BUTİKA aşireti kollara ayrılmıştır her kolun bir sorumlusu var,ileri gelenii.iyi çalışmalar

Esmer - 25/03/2014 - 19:52

Butiki (Butikan, Buti)ler Elazigin Karakocan ve Bingolun Kexi ilcesinin disinda, Erzincan, Kars , Bayburt ve Kirshir de yasamaktadir..Yezidi Kurdlerinin arasindada bu asiret bulunmakta.

UYARI: Bu sitedeki bütün materyallerin her hakkı saklıdır. İzin alınmadan ve kaynak gösterilmeden alıntı yapılamaz ve kopyalamak suretiyle elektronik ortamda kullanılamaz ve kitaplaştırılamaz.

Not:Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan www.semskiasireti.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz...