BRADOST AŞİRETİ

..

 bu aşiret Kürt tarihinin en dikkat çekici beyliklerinden birini kurmuş ve özellikle Dımdım Kalesi savunmasıyla hafızalara kazınmıştır.

Köken ve Yapı

• Bradostlar, Köran aşiretinin bir kabilesi olarak bilinir.
• Reisleri kendilerini Berazi aşireti reisi Hilal Bin Bedir al-Barazi’nin soyundan kabul ederler.
• Bradost Beyliği’nin ana aşireti Ako aşiretidir. Günümüzde Irak sınırları içinde, Kandil Dağı civarında yaşamaktadırlar.
• Abbas Azavi’ye göre Ako, Bilbasi aşiretinin bir koludur; ancak Bradost reisleri farklı kökenden gelmiş olsalar da aşiret tarafından kabul görmüşlerdir.

Tarihsel Süreç

• İlk bilinen beyleri Ahmet Bey (Gazi Kıran)’dır. Kızılbaş Alevilere karşı sert mücadeleleriyle tanınmıştır.
• Şah Tahmasb tarafından siyasi nedenlerle himaye görmüş, bir süre sonra Yavuz Sultan Selim tarafına geçmiştir.
• Bradostlar, Osmanlı–Safevi çekişmesinde sık sık taraf değiştirmiştir.

Önemli Şahsiyetler

1. Eleh Bey
• Dımdım Kalesi’ne saldırarak Kızılbaş muhafızları öldürmüş, kaleyi savunmaya hazırlanmıştır.
• Çıkan yangında yüzü yanmış, kaleyi terk etmek zorunda kalmıştır.
2. Emirhan Bradost (Emirhan Yekdest)
• Dımdım Kalesi’nin savunmasında öne çıkmıştır.
• Bir elini kaybetmiş, Şah Abbas tarafından mücevheratla süslenmiş altın bir el hediye edilmiştir.
• Mergever, Tergever, Urmiye ve Şino nahiyeleri kendisine verilmiş, Bradost aşiretinin reisi olarak atanmıştır.
• 1609’da İran ordusu tarafından Dımdım Kalesi kuşatılmış, Kürtler bir yıl boyunca kahramanca savunma yapmıştır.
3. Evliya Bey
• Budak Bey’in oğlu, Hicri 11. yüzyılda Sumay Hakimliği yapmıştır.
• Bidisli Şerefhan’ın çağdaşıdır.
4. Budak Bey

• Şah Muhammed’in oğlu.
• Babasının ölümünden sonra Sultan II. Selim’in fermanıyla imaretini teslim almış, ancak kısa süre sonra ölmüştür.

Akademik Değerlendirme

Bradost aşireti, Dımdım Kalesi savunması ile Kürt tarihinin en kahramanca direnişlerinden birini sergilemiştir. Osmanlı ve Safevi siyaseti arasında sıkışmış olsalar da, kendi beyliklerini kurarak bağımsızlık arayışlarını sürdürmüşlerdir. Emirhan Bradost’un hikâyesi, Kürtlerin hem trajik hem de destansı tarihini sembolize eder.

Kaynakça

• Abbas Azavi, Aşair-i Irak.
• Şerefhan, Şerefname.
• İskender Mensi, Hulasatu Kurd ve Kürdistan.
• Altan Tan, Kürt Aşiretleri ve Aşiretler Arası İlişkiler.

UYARI: SİTEMİZİN TÜM HAKLARI SAKLI OLUP, İNTERNET ÜZERİNDEN YAYIN YAPMAKTADIR.
BİLGİLER İZİNSİZ VE KAYNAK GÖSTERİLMEDEN KULLANILAMAZ.