Badıllı Aşireti - Hızlı Özet
Köken: Bozulus Türkmenleri. 24'lü Badıllı Konfederasyonu'nun ana omurgasıMerkez: Şanlıurfa-Siverek, Hilvan, Viranşehir, Diyarbakır-Çermik
Yayılım: Malatya, Adıyaman, Gaziantep, Mardin, Elazığ + Sivas, Ankara, Konya
Yapı: 24 aşiret konfederasyonu. Badıllı "Bey" statüsünde, konfederasyon lideri
Nüfus: 16.yy'da 30.000+ hane. Günümüzde yüzbinlerle ifade edilir
Dil-İnanç: Kurmanci + Türkçe. Sünni-Hanefi
Tarihi Rol: Osmanlı iskanı, Hamidiye Alayları, Şeyh Said İsyanı, Cumhuriyet siyaseti
Detaylı akademik inceleme aşağıdadır ↓
Köken: Bozulus Türkmenlerinden Badıllı Konfederasyonuna
Badıllı Aşireti, Doğu ve Güneydoğu Anadolu’nun en büyük ve en örgütlü aşiret konfederasyonlarından biridir. Kökeni Bozulus Türkmenlerine dayanır. 16. yüzyıl Osmanlı tahrir defterlerinde "Badılu" veya "Badıllı" cemaati, Bozulus teşekkülünün en kalabalık ve en güçlü kolu olarak kaydedilmiştir. Bozulus, Akkoyunlu sonrası Osmanlı’ya tabi olan Türkmen konfederasyonudur. Önemli nokta: Badıllı, Kürtleşmiş bir Türkmen aşiretidir. Zamanla Kurmanci dili ve kültürü baskın hale gelmiş, ancak "Bey" unvanı, at kültürü, damga gibi Türkmen izleri korunmuştur. Bu, Anadolu'nun etnik geçişkenliğinin tipik örneğidir. Yavuz Sultan Selim’in 1516 Çaldıran sonrası Doğu politikasında Badıllı, Safevi sınırına iskan edilen Sünni-Hanefi aşiretlerin başındaydı.24'lü Konfederasyon Sistemi: Badıllı Beyliği
Badıllı, tek bir aşiret değil, 24 aşiretin bağlı olduğu konfederasyonun adıdır. Badıllı "Bey" statüsünde, konfederasyonun lider aşiretidir. 24'lü sisteme bağlı başlıca aşiretler:Kırvar, İzol, Şeyhanlı, Bucak, Döger, Karakeçili, Mersavi, Ketik, Haltanlı, Sînemilî, Türkan, Cubur, Behramki, Düdan, Şedadi, Milan, Kılıçlı, Atmanekî, Şeyh Mehmedi, Badıkan, Şeddi, Raman, Alhas, Şarkiyan. Bu sistemde Badıllı Beyi, diğer 23 aşiretin "ağabeyi" konumundadır. Vergi toplama, asker sevki, kan davası arabuluculuğu Badıllı Beyi üzerinden yapılırdı. Merkez: Siverek ve Hilvan. Badıllı Beylerinin konakları Siverek'teydi. Osmanlı döneminde "Badıllı Kazası" adıyla idari birim bile olmuştur.
Coğrafi Yayılım: Urfa'dan Sivas'a
Ana bölge - Güneydoğu: Şanlıurfa-Siverek, Hilvan, Viranşehir, Ceylanpınar, Diyarbakır-Çermik, Çüngüş, Ergani. Doğu Anadolu: Malatya, Adıyaman, Elazığ, Mardin, Bingöl. İç Anadolu: Sivas, Ankara-Haymana, Konya-Cihanbeyli, Kırşehir. Bu yayılım, Osmanlı'nın 17-18. yy'da Badıllı'yı iskan politikasıyla dağıtması sonucu oluştu. Yozgat-Sivas: "Badıllı Türkmenleri" adıyla anılan kollar tamamen Türkçe konuşur ve Türk kimliğini korur. Bu, aşiretin Türkmen kökeninin kanıtıdır. Günümüzde: Urfa-Siverek'te 100'den fazla Badıllı köyü vardır. İstanbul, Ankara, İzmir'de yüzbinlerce Badıllı yaşar.Nüfus ve Güç: 16. Yüzyıldan Günümüze
16. yüzyıl tahrir: Bozulus içinde Badıllı cemaati 30.000+ hane. O dönemin en büyük konar-göçer teşekkülü. 19. yüzyıl: Urfa-Siverek sancağında en güçlü aşiret. Hamidiye Alayları'nda Badıllı süvarileri vardı. 1925 Şeyh Said İsyanı: Badıllı Beyleri ikiye bölündü. Bir kısmı devlet yanında, bir kısmı isyanda. Bu, aşiretin siyasi pragmatizmini gösterir. Cumhuriyet: Çok partili hayata geçişte Urfa siyasetinin belirleyicisi. Badıllı kökenli onlarca milletvekili, belediye başkanı çıktı. Bucak Aşireti ile olan çekişmesi Urfa siyasetini şekillendirdi. Güncel tahmin: 24'lü sistem dahil yüzbinlerle ifade edilir. Sadece Urfa'da 300.000+ Badıllı olduğu söylenir.Dil, İnanç ve Kültür
Dil: Güneydoğu'da Kurmanci baskın. Sivas, Ankara, Konya kolları Türkçe konuşur. Bu ikilik, Türkmen-Kürt geçişini net gösterir. İnanç: Sünni-Hanefi. Şafii Kürt aşiretlerden ayrılır. Bu, Bozulus Türkmen mirasıdır. Nakşibendi ve Kadiri tekkeleri yaygındır. Kültür: At kültürü, cirit, şölenler güçlüdür. "Bey" unvanı kullanılır, "Ağa" ikincildir. Misafirperverlik ve silahşörlük övülür. Damga: Badıllı'nın kendine has "ay-yıldız" benzeri damgası vardır, hayvanlara vurulur.Osmanlı ve Cumhuriyet Dönemi Siyasi Rolü
1. Osmanlı İskanı: 1516-1700 arası Safevi sınırına yerleştirildi. Urfa-Siverek'e kök saldı. Vergi ve asker kaynağı oldu. 2. Hamidiye Alayları: 1891'de Badıllı Beyleri Hamidiye Alayları kurdu. Ermeni olaylarında ve Rus harbinde kullanıldı. 3. Milli Mücadele: Urfa savunmasında Badıllı milisleri vardı. 4. Şeyh Said 1925: Badıllı ikiye bölündü. Devlet yanlısı Badıllılar isyanın bastırılmasında rol oynadı. 5. Cumhuriyet: DP, AP, DYP, ANAP, AKP çizgisinde Urfa siyasetini domine etti. Bucak Aşireti ile rekabet meşhurdur.Akademik Değerlendirme
Badıllı Aşireti, Anadolu'nun etnik ve siyasi tarihinin özetidir. Önemli noktalar:1. Türkmen-Kürt Geçişi: Dil değiştirmiş ama "Bey" yapısını korumuş model aşiret.
2. 24'lü Konfederasyon: Aşiret-üstü örgütlenme. Devlet gibi çalışır. Vergi, asker, yargı var.
3. İskan Politikası: Osmanlı'nın sınır güvenliği için aşiretleri kullanmasının en net örneği.
4. Siyasi Pragmatizm: Şeyh Said'de bölünme, Cumhuriyet'te her döneme uyum. İdeoloji değil çıkar.
5. Demografik Güç: 500 yıldır Urfa'nın en kalabalık gücü. Şehirleşmeye rağmen kimlik korundu. Badıllı, "aşiret"ten öte "proto-devlet" yapısıdır. Türkiye'de aşiret-siyaset ilişkisini anlamak için vaka-ı laboratuvardır.
Kaynakça
1. BOA, Tahrir Defterleri, TD 998, TD 1050. [16. yy Bozulus-Badıllı kayıtları]2. Faruk Sümer. Oğuzlar (Türkmenler). Ankara, 1980. [Bozulus bölümü]
3. Cengiz Orhonlu. Osmanlı İmparatorluğunda Aşiretlerin İskanı. İstanbul, 1987.
4. Muhammed Emin Zeki Bey. Kürdler ve Kürdistan Tarihi.
5. Martin van Bruinessen. Ağa, Şeyh, Devlet.
6. Ahmet Özer. Güneydoğu Anadolu'da Aşiretler.
7. Doğu Perinçek (derleyen). Aşiretler Raporu. 1998.
8. Şerefname. [Şeref Han Bitlisî]
9. Urfa Şanlıurfa Kültür Envanteri.
10. Siverek Kaymakamlığı, Badıllı Aşireti saha araştırmaları.
badıllı aşireti 24 oğuz boyunun Beydili buyuna bağlı aşiretir ben badıllı aşiretindenim türkmen aşiretinden olduğumuzu biliyoruz
YanıtlaSilYalan konusuyorsun...biz badıllı'lar kürdoĝlu kürd'üz
SilBadıllı aşiretinin bir kısmı Türkmen olduğunu biliyor
YanıtlaSilYalan
SilYazan arkadaş çoğu olmayan şeyler yazmış
YanıtlaSilBADILLILAR TÜRKMEN OĞLU TÜRKMENDİR.
YanıtlaSilBadıllılar kürttür kürt kalacak olmayan beyninize sokun.
YanıtlaSilBadılan ile Beydilli aynı değildir.Kendal p.çinin enikleri.Badılan aşireti öz be öz kürddür.Son başbakan da bu aşirettendir.
YanıtlaSilBadıllı Memani Mahmuran Bruki Banoki Pazuki Barzan Haydaran Hasenan Ezdinan Ertoşi Gevdan jirki Xana Mezin soyudur .Bahdinan federasyonu Mamedi Ağa en yukarıdaki lideridir.
YanıtlaSilBütün badıllıların büyükleri atalarının horosandan geldiğini belirtir. Gecmiş dönemdeki horosan günümüz iran horasanin dan ibaret değildir. Tarihte bahsi geçen horosan bölgesi, iranın doğusunu,türkmenistanın güneyini,özbekistanın güneyini, tacikistanın batısıni, afkanistanın kuzeyini kapsayan büyük bir bölgedir. Geçmiş zamanda burada horosan türkleri adında bir devlet dahi kurulmuştur. Şunuda belirtmekte fayda var. Osmanlı tahrir defterlerinde yüzlerce aşiretin batumdan basra körfezine kadar olan geniş bir bölgeye iskanı söz konusudur. Gerekçe olarak iran şiiliğine tampon bölge oluşturmak. Bahsi geçen bir çok aşiret ilk kayıtlarda türkmen taifesindendir diye bahsedilmektedir. Sonraki dönemlerde türkmen ekradı olarak bahsedilmektedir. Son olarak arşiv araştirmadan kitap ve makale yazan kimseler, o bölgede kürtçe konuşan bütün türkmen aşiret ve oymaklarıni kürt aşireti olarak tanitmaktadir. Aynı cahillik son dönemlerde karacadağ türkmenleri üzerinden yapiılmıştıŕ. Bu ve bunun gibi bir çok mesele vardır. Tavsiye edebileceğim kaynakalar, yusuf halaçoğlu nun anadoluda aşiretler oynaklar ve cemaatlar serili eseridir. Bu eser arşivler ve tahrir defterleri incelenerek geniş bir zaman da hazırlanmıştır. Gümüşhane kelkitten bütün badılli (beğdilli) ye selam olsun.
YanıtlaSilSağlıcakla esen kalın...
Halacoglu kadar alcak yalan konusan bir adam göremezsin
SilBADILLI KELİMESİ FARSÇADİR İRAN ŞAH İSMAİL TARAFİNDA ŞİALAŞTİRİLİRKEN İRAN HORASANDAKİ SÜNNİ MÜSLÜMAN OLAN BADİLLİ KÜRTLERİ YAVUZ SULTAN SELİM TARAFİNDAN ANADOLUYA GETİRİLMİŞTİR. BADILLI AŞİRETİ KÜRT AŞİRETİDİR TÜRKİYE CUMHURİYETİNİN 88 MADDESİNDE TÜRK TANİMİ YAPİLMİŞ TÜRKİYE CUMHURİYETİ VADANDAŞİ OLAN İRKİ DİNİ MESHEBİ GÖZETMEKSİZİN HERKEZE TÜRK DENİR TÜRK IRKINDAN ASLA BAHSEDİLMEZ VE BU YASAYA GÖRE KİMSE KENDİNİN TÜRK OLDUĞUNU ASLA İSPATLİYAMAZ İRAN KAYNAKLARİNDA GAYRİ MÜSLÜMLERİN İSLAMA GEÇTİKLERİNDE BU YENİ MÜSLÜMANLARA TÜRKMEN DEMİŞLERDİR SONRADAN MÜSLÜMAN OLANLAR ANLAMİNA GELMİŞTİR BATİ KAYNAKLARİNDANDA TÜM MÜSLÜMLARA TÜRK DEMİŞLERDİR BAŞKAKADA HİÇBİR YERDE BU ANLAM DIŞINDA BULGU BELGE KESİNLİKLEN YOKTUR OSMANLİ ARŞİFLERİNDE BİR CÜMLE TÜRK İBARESİ YOOOKTUR TÜRK TEORİSİNİ YAZAN ZİYA GÖKALPTİR ZİYA GÖKALP DİYARBAKİRLİ BİR KÜRTTÜR
YanıtlaSilBiz Urfa Badıllılarının ana dili kürtçedir. Kürdüz yani. ana dili kürtçe olmayan Badıllı hiç görmedim. Badılılar ve beğdilililer farklı aşiretlerdir. Badılllılar Kürt, beğdililer türktür. Sapla samanı karıştırmayın.
YanıtlaSilGümüşhane Badıllılarının ana dili Türkçedir.
SilHelal olsun pısmam
SilBegdilli boyu oğuz boyu ve alevidir, sıraç alevileri begdilli boyundan dir, Oğuzların Çepni boyu da Alevi ama Karadeniz Çepnileri nin yarısı sonradan Sünni oldu.asiret ise Kürtlerde olur, Kürtlerinin boyu yoktur.badilli aşireti ise Kürt tür begdilli boyu il ilgisi yoktur.
YanıtlaSilben babam babaannem hepimiz kürt gibi yaşadık ve kürt olduğumuza eminiz şimdi yazanları nasıl yanlış anlaybiliyorsunuz beğdili ve badıllı kelimeleri arasında kullanım farkı var. kimse Türkmen diyip daha fazla müdahil olmasın kökenimize. her şey bitti bir de bu başladı inanamıyorum sizlere
YanıtlaSilErzurum şenkaya ilçesinin kürtleri olarak badıllı'yız ana dilimiz kürtçedir ve biz kürt'üz
YanıtlaSilYıl 2024 Gen testi yapalım kim ne çıkacak biz medlerin budi kabilesiyiz mervani hükümdarı bad bin dostik dedelerimizden badikan aşiretide tam kendimiz celali isyanlarına yardım ettik diye sürgünler yaşadık
YanıtlaSilBadıllı aşireti kürt mü türk mü bilmem ama aşiretin bir kısmı zamanında mekke ve civarına göç etmiş. Ne zaman göç ettiği bilinmiyor fakat 1750 li yıllarda dönemin padişahından göç etmek ve sığınmak için talepte bulunmuşlar padişahta onlara gümüşhane ve erzincan arasında ki çimen dağını ve yaylasını vakfetmiş. Bunlar benim sözlerim değil bizzat fermanda yazan ifadeler. Aşiretin bir kısmı orada kalırken bir kısmıda kars göç etmiş. Bugün o aşiretten de ülkenin son başbakanı çıkmıştır. Fakat asıl soru bu aşiret mekkeye neden ve ne zaman göç ettiğidir. Bunun hakkında bir bilgisi olan varsa belirtirse çok sevinirim.
YanıtlaSilMekkeye göç diye bi konu belgesiz bi duyumdan ibarettir. Türkmenin Mekke'de ne işi var iran dururken
YanıtlaSilHocam ben gumushaneliyim kelkit noteri onayli belge var elimde badilli asiretinin arabistandan gumushane cimen yaylasina gecisini soyluyor ama bu asiretin bir kismini kapliyor olabilir benim badilli kolimun Arabistandan gumushaneye gocu baruz acik
SilUzun süre badıllı aşiretinin neden mekkeye göç ettiğini ve mekkeden neden geri geldiklerini araştırarak zamanımı geçirdim. Haliyle hiçbir kaynak bulamadım. Fakat bazı ipuçları yakaladım ve bunlara dayanarak bazı tarihi ispatı olmayan tahminler yaptım. Eğer Badıllı aşiretini mervani devletinin kurucuları olarak kabul edersek; zamanında Selahaddin Eyyubinin dedesinin bu devlette vezirlik yaptığını biliyoruz. Haliyle bu aşiret veya yönetici elitin eyyubilerle bir ilişkisi olduğunu kabul edebiliriz. Zamanla Mervani devleti yıkılsa bile aşiretin o bölgede yaşamaya devam ettiği de açık. Ta ki Eyyubilerin Kudüsü almak için cihad çağrısı yapana kadar. Eyyubilerin kürd olmasından ötürü onlarca kürd aşrietinin çağrıya kulak verip bölgeye gittiğide biliniyor. Hatta belli bir süre kudüsü hakkarili mirlerin yönettiği bile yazılır araştırabilirsiniz. Kanaatim o ki aşiretin hem eyyubilerle olan bağıyla hemde cihad çağrısıyla beraber bölgeye gitmiş olma ihtimalleri mevcut. Daha sonraları Selahaddinin kardeşi de belli bir orduyla mekke ve medine dolaylarına giderek oraları ele geçiriyor ve yaşamının sonuna kadar oralarda yaşıyor. Haliyle oraya tek gitmediği için belli bir ordu ve onların aileleriyle gittiğinide söyleyebiliriz. İşte Badıllı aşiretinin de bu sebeplerle Mekke ye yerleştriğini kabul edebilriz. Bu sebep dışında ikna edici başka bir sebep bulamadım.
SilPeki neden geri geliyorlar bununda sebepleri biraz tahmine dayalı. 1700 lerde arabistanda veba salgını var aynı zamanda vehhabilik adı altında yeni bir mezhebin doğuşu var. Bizim sünni kürtlerde bu durumdan çok rahatsız. Üstüne Mısır paşası Kavalalı da bölgede vehhabilerle uzun süren bir savaşa girince ağır savaş ve yaşam şartları oluşuyor. Bu sebeplerden ötürü bölgede ki çoğu türk ve kürt aşrietleri göç ediyor. Elimizde ki fermanlarda 1750 civarlarına tarihleniyor. Yani burada ki tarihi olaylarla örtüşüyor. Fakat yine belirttiğim gibi kesin sebp değil bunlar.
Bunun dışında başka bilgisi veya tahmini olan varsa paylaşırsa çok sevinirim.
Ağrılı Badıllı aşiretindeniz ve Türkmen’iz.
YanıtlaSilSonu “lı” ve “lu” ile biten tüm aşiretler Türktür. 600-700 yıllık Osmanlı Tahrir Defterlerinde Badıllılar Ekrad-ı Türkmen yani göçebe Türkmen aşiret adıyla kayıtlıdır. Ancak Yavuz Sultan Selim ile İrandan gelen Kürtlerin ittifakı sonucu 1514 Çaldıran Savaşından sonra Kızılbaş olmalarından dolayı nasibini alıp katliam ve zulüm ile Kürtleşmiştirler büyük oranda.
Anadoluda böyle Kürtleşen/Zazalaşan 310 adet Türkmen ve Yörük aşireti var. Sayıları 12 milyon Kürt ve 2.5 milyon Zaza nüfusun arasında 7-8 milyona ulaşmaktadır.
Kürt ve Zaza zannedilen birçok insan Türktür. Dahası 1 milyon kadar Kürtleşen/Zazalaşan Ermeni ile yarım milyon kadar da Kürtleşen/Zazalaşan Süryani ve Arap aşireti mevcuttur.
Orijinal Kürt ve Zaza halkı oldukça azdır.
Bizim gibi Kürtleşen ve Zazalaşan Türkmen ile Yörük aşiretlerini “Öze Dönüş” projesiyle asıllarına kavuşturmak için devletimizden destek bekliyoruz.
kanka ekrad kürd demek zaten. Arapçada kürdün çoğulu olarak geçer. Osmanlı kaynakları müslüman ahalinin tamamını türk olarak kayda geçer. O zaman için türklük ırktan ziyade müslüman kimliğini öne çıkarmak için kayda alınır. Yani ekradı türkmen müslüman kürd aşrieti olarak geçer. ki osmanlı kroniklerinde badıllı aşireti her zaman ekradı türkmen olarak geçmiştir. Fakat bir noktada bende senin gibi düşünorum. Badıllı aşireti akraba temelli bir aşiret değil daha çok bölgede ki güçlü ailelerin bir araya gelerek kurdukları bir yapı gibi duruyor. Özelliklede şii ve safevi tehlikesine karşı. Çünkü ilk badıllı ismi osmanlı kaynakları dışında başka bir yerde geçmiyor o kayıtlardan öncesi yok. Kuvvetle muhtemelen badıllı ismi kürd mervani hükümdarı bad bın dostıkın bizansa karşı dağa çıkarak sürdürdüğü savaş ve ona katılan insanları tanımlamak için verildi. Zamanla devlet kuran bu ekip çoğaldılar ve öyle anıldılar. Sonraları da bu aşirete haliyle onlarca insanın katılması çok normal. Yani kabaca kürd türk karışımı bir aşiret denebilir. Net bir kimliği yok kanımca. Zaten bölgede türk kürd arap hep iç içe yaşadığı için net bir ayrımda beklenemez.
YanıtlaSil